mmnews.mn | 2026-11-19
Хүний мэдрэхүйн хязгаар
Бидний харах, сонсох, үнэрлэх гэх мэт чадварууд тодорхой хязгаар дотор үйлчилдэг болохоор тэр хязгаараас давсан зүйлсийг бид харж сонсож чаддаггүй. Үнэндээ бидний мэдэрч байгаа ертөнц бол бодит ертөнцийн бүхэл дүр зураг биш, харин хүний мэдрэхүйн хүрээнд багтаж буй өчүүхэн хэсэг юм.

Үүнийг жишээгээр тайлбарлая.

1. Бидний нүд ертөнцийн бүх гэрлийг хардаггүй

Хүний нүд ойролцоогоор 380–700 нанометрийн долгионы урттай гэрлийг л хардаг. 

Гэтэл үүнээс гадна:

  • Хэт улаан туяа 

  • Хэт ягаан туяа 

  • Рентген туяа 

  • Гамма цацраг 

  • Радио долгион  гэж бий.

Эдгээр нь бидний эргэн тойронд байдаг ч нүдээрээ шууд харж чаддаггүй.

2. Бидний чих бүх дууг сонсдоггүй

Хүний сонсголын ердийн хүрээ ойролцоогоор 20–20,000 Герц.

Гэтэл:

  • Заан 20 Герцээс доош нам давтамжийн дуугаар харилцаж чаддаг.

  • Сарьсан багваахай хэт өндөр давтамжийн дуу ашигладаг.

  • Далайн гахай хүний сонсголын хүрээнээс давсан авиаг ашиглан орчноо мэдэрдэг.

Өөрөөр хэлбэл, нэг ертөнцөд амьдарч байгаа ч амьтад өөр өөр мэдээллийг хүлээн авч байна.

3. Бидний тархи ч бас бодит байдлыг хязгаартайгаар ойлгодог

Бидний тархи гаднаас ирсэн бүх мэдээллийг тэр чигээр нь хүлээн авдаггүй. Харин:

  • Шүүж сонгодог.

  • Өмнөх туршлагатайгаа харьцуулдаг.

  • Дутуу мэдээллийг нөхөж ойлгодог.

  • Зарим мэдээллийг огт анзааралгүй өнгөрөөдөг.

Тиймээс бидний мэдэрч буй ертөнц бол бодит байдлын тархинд боловсруулагдсан дүр зураг юм.

Бидний мэдэхгүй зүйлсийг гурван түвшинд авч үзэж болно.

  1. Байдаг нь мэдэгдсэн, гэхдээ бид шууд мэдэрдэггүй зүйлс.

    Жишээ нь радио долгион, хэт ягаан туяа, соронзон орон.

  2. Байж болох ч хараахан илрүүлээгүй зүйлс.

    Жишээ нь харанхуй бодисын мөн чанар, квант таталцлын бүрэн тайлбар.

  3. Оршин байдаг эсэх нь өөрөө тодорхойгүй зүйлс.

    Жишээ нь бие махбодоос үл хамаарах ухамсар, сүнс, үл үзэгдэх оршихуйн тухай таамаглал.

Эндээс нэг чухал санаа гарна: бид ямар нэг зүйлийг мэдрэхгүй байна гэдэг нь тэр зүйл байхгүйг батлахгүй. Гэхдээ мэдрэхгүй байгаа учраас заавал байдаг гэж дүгнэж бас болохгүй. 




Сэтгэгдэл
Анхаар! Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд http://mmnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг шууд устгах тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Төстэй мэдээ